MIDDEN - DELFLAND

Geschiedenis van de Zwethzone beschreven

31 mei 2015. Ter gelegenheid van het gereedkomen van de herontwikkeling van de Zwethzone werd de geschiedenis van dit langgerekte gebied rond het water de Zweth opgeschreven door Jacques Moerman. Het 24 pagina's tellende boekje werd in een kleine oplage gedrukt, maar is gelukkig ook digitaal beschikbaar gemaakt. Het boekje illustreert met oude kaarten de ontwikkeling van dit water en de omliggende polders en droogmakerijen. Ook bestaande en reeds verdwenen cultuurhistorische objecten worden beschreven. De Zweth is al eeuwenlang belangrijk geweest voor de afvoer van overtollig water en voor de scheepvaart, en tegenwoordig ook de waterrecreatie. Klik hier voor het boekje.

Geschiedenis van de Zwethzone

Zwethzone, een groene zone tussen stad en buiten

15 mei 2014. De herontwikkeling van de Zwethzone, een smalle strook natuur- en recreatiegebied langs de Zweth, is klaar! Hiermee is wat rommelig buitengebied aantrekkelijk gemaakt. Nieuwe wandel- en fietspaden en bruggen maken het gebied toegankelijk. De 'nieuwe natuur' zal in het jaar 2015 voor het eerst volledig tot ontwikkeling komen.

De Zweth, deels een natuurlijk riviertje en deels gegraven, is onderdeel van de boezem van Delfland die dient om overtollig water af te voeren naar het boezemgemaal Westland aan de Nieuwe Waterweg. De Zwethzone (78 hectare) begint al aan de Vliet in Rijswijk (de Zweth is hier niet meer aanwezig) en loopt door tot aan de Wollebrand bij Naaldwijk. Waar de Noordhoornsewatering in Den Hoorn een bocht naar links maakt begint de Zweth. De Kromme Zweth nabij de Wollebrand en de Zeven Gaten bewijst dat het hier om een stukje natuurlijk water gaat.

Het Zwethzone project is echter nog niet helemaal af. Zo wordt er nog een fietstunnel aangelegd onder de veilingroute ter hoogte van de Lange Watering en moeten er nog een tweetal fietsbruggen worden aangelegd (de grijze bolletjes op de kaart).

Zwethzone project kaart 2014

Zwethzone nieuwe natuur
De nog prille natuur in de Zwethzone.


De Zwethzone ontwikkeling gaat beginnen

1 augustus 2008. Het smalle en langgerekte gebied dat Rijswijk verbindt met het Westland (Wateringen, Kwintsheul, Naaldwijk en De Lier) en dat ingeklemd ligt tussen de Veilingroute (N222) en het water de Zweth, wordt tegenwoordig de Zwethzone genoemd. 

De eerste gesprekken over de ontwikkeling van dit gebied dateren uit 1998; in 2004 sloten de gemeenten Westland, Rijswijk, Midden-Delfland en Den Haag en het stadsgewest Haaglanden een convenant om dit gebied een recreatieve functie te geven. In het najaar van 2008 gaat de uitvoering beginnen, met de bedoeling deze in 2010 af te ronden.

De Zweth is een belangrijke waterloop voor de afvoer van overtollig regenwater uit de omliggende gemeenten richting de Nieuwe Waterweg (naar het gemaal Westland). 

Deel uitmakend van de boezem van Delfland is het ook een gewilde waterweg tussen Westland en Midden-Delfland. Op zomerse dagen kan het er erg druk zijn met jachten, oude Westlanders, oude veilingschuiten en kanovaarders. Tijdens koude winters kon zo door heel Delfland worden geschaatst. Het fietspad langs de Zweth wordt veel gebruikt door fietsers en ruiters. Café de Bonte Haas en Paviljoen De Zweth zijn goed bezochte horeca locaties langs de Zweth. Bij het paviljoen kunnen bovendien kano's en roeiboten worden gehuurd. 

Aan de andere kant van de Zwethzone, aan de overkant van de Zweth, ligt het veenweidegebied van Midden-Delfland met de Woudse polder en de 

Kanoën bij Paviljoen De Zweth

Groeneveldse polder grenzend aan de Zweth. Over de Zweth liggen tussen Rijswijk en De Lier slechts twee bruggen (de brug in de snelweg A4 even niet meegerekend), waarvan er één een fietsbrug is. 

Recreatiegebied Zwethzone

In de periode van 2008 tot 2010 wordt er gewerkt om van de Zwethzone een mooier recreatiegebied te maken. Het is de bedoeling meer openbare ruimtes te creëren, verrommelde gebieden aan te pakken en begroeiing aan te brengen. Ook zal vanuit Rijswijk de Zwethzone beter bereikbaar worden gemaakt door de aanleg van twee fietsbruggen. 

Over de Zweth wordt een handbediende veerpont aangebracht die Kwintsheul met Midden-Delfland (met name de Woudse polder) voor wandelaars en fietsers gaat verbinden. 

Even de ogen dicht...

Ter hoogte van Wateringse Veld loopt hoog over de Zweth de 150kV hoogspanningsleiding van Delft naar deze plaats en splitst zich richting Den Haag en De Lier. Er is veel te doen om dit gebied, omdat er (waarschijnlijk) binnenkort een enorm schakelstation gebouwd gaat worden. De eerste activiteiten zijn al gaande. Ook de nieuw aan te leggen 380kV leiding door Midden-Delfland wordt daar op aangesloten in de nabije toekomst.

De locatie van het toekomstige Tennet schakelstation

Cultuurhistorie in de Zwethzone

De Zwethzone bevat een klein aantal oudere gebouwen die stammen uit de tijd dat de bebouwing van de omliggende dorpen slechts aan de horizon zichtbaar was. In Rijswijk staat er nu de Schaapweimolen (verplaatst van een plek waar nu de snelweg A4 loopt). Even voorbij Café de Bonte Haas ligt een mooie boerderij wat verder van het pad af. Weer even verder staat een aantal kleine woningen (tegenover restaurant de Scheepswerf aan de andere kant van de Zweth). Verder richting De Lier staat een monumentaal gebouw uit 1883 dat het gemaal van de Oude- en Nieuwe Broekpolder herbergt.  

Schaapweimolen

Gemaal Oude- en Nieuwe Broekpolder

Woningen aan de Zweth

De Zweth vanaf de brug bij de Bonte Haas; rechts de Zwethzone.
De Zweth vanaf de brug bij de Bonte Haas; rechts de Zwethzone.

Bronnen 

  • AD 18 augustus 2008
  • Foto's ©GDP.